Służba Celna

INTRASTAT

System INTRASTAT jest to system statystyki obrotów handlowych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej. System INTRASTAT w Polsce funkcjonuje od 1 maja 2004 r.

 

System ten, funkcjonując w Unii Europejskiej od 1993 r., jest narzędziem do przekazywania przez przedsiębiorców w kraju członkowskim Unii Europejskiej informacji o dokonanych przywozach albo wywozach towarów do innych krajów należących do Wspólnoty. Ponadto system INTRASTAT służy do gromadzenia tych danych przez upoważnione do tego organy państwowe, ich kontroli, przetwarzania oraz udostępniania innym uprawnionym podmiotom. Zebrane w ten sposób informacje są następnie porównywane z informacjami zadeklarowanymi przez te same osoby w podatkowych deklaracjach VAT. W Polsce za gromadzenie, przetwarzanie, kontrolowanie i przekazywanie danych odpowiedzialna jest Polska Administracja Celna. Głównym partnerem Polskiej Administracji Celnej w zakresie metodologii systemu INTRASTAT i odbiorcą danych jest Główny Urząd Statystyczny.

 

Kurs waluty

Jeżeli wartość na fakturze podana jest w innej walucie niż PLN, kwotę faktury należy przeliczyć na złote polskie. Przeliczenie powinno nastąpić na podstawie kursu waluty ustalonego według zasad określonych dla celów podatku od towarów i usług albo zasad określonych dla celów związanych z cłem.

Zasady przeliczania kwot w walutach obcych wykazywanych na fakturach jak dla podatku VAT określone zostały w art. 31 a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn.zm).

Zasady przeliczania kwot w walutach obcych wykazywanych na fakturach wg kursu celnego określone są w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz. U. Nr 87, poz. 827)".

 Sposób przeliczania, o którym mowa powyżej, należy stosować zarówno w odniesieniu do zgłoszeń INTRASTAT w przywozie, jak i w odniesieniu do zgłoszeń INTRASTAT w wywozie.

Przedstawiciele osób zobowiązanych

Zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy - Prawo celne, przedstawicielami osoby zobowiązanej do dokonywania zgłoszeń INTRASTAT mogą być: 

1. pracownik osoby zobowiązanej lub jej prokurent;
2. agent celny lub osoba, w imieniu której czynności przed organem celnym dokonuje upoważniony pracownik wpisany na listę agentów celnych;
3. adwokat;
4. radca prawny;
5. doradca podatkowy.

 

Dwa systemy w ramach statystyki międzynarodowego handlu towarami

W państwach członkowskich Unii Europejskiej, w ramach statystyki międzynarodowego handlu towarami funkcjonują dwa systemy:

• system statystyki handlu zagranicznego - EXTRASTAT - oparty na informacjach zbieranych na podstawie dokumentu SAD (Single Administrative Document), obejmujący swym zakresem obrót towarowy realizowany przez państwa członkowskie UE z tzw. krajami trzecimi, tj. nie będącymi państwami członkowskimi UE;
• system INTRASTAT, tj. system statystyki handlu towarami pomiędzy państwami członkowskimi UE. Dane do tego systemu przekazywane są bezpośrednio przez zobowiązanych przedsiębiorców w formie deklaracji.

Obrót handlowy podlegający zgłoszeniu

Zgłoszeniu do systemu INTRASTAT podlega fizyczny przepływ towarów wspólnotowych z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego (np. towary wspólnotowe, które są wysyłane z Niemiec bezpośrednio do Polski, muszą być zgłoszone do systemu INTRASTAT w obu tych krajach).

 

Przepływ towarów z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego jest traktowany jako obrót handlowy będący przedmiotem zainteresowania dla systemu INTRASTAT także wówczas, gdy towary przekraczają granice zewnętrzne Unii Europejskiej (np. towary, które są wysyłane z Niemiec do Włoch i przekraczają - bez przepakowania i rozładunku - granice Szwajcarii, muszą być zgłoszone do systemu INTRASTAT w Niemczech i we Włoszech).

 

Każdy wewnątrzwspólnotowy przepływ towaru jest rejestrowany, jako:

wywóz towarów - wówczas, gdy rejestracji dokonuje państwo członkowskie wysyłające towary

oraz

przywóz towarów - wtedy, gdy rejestracji dokonuje państwo członkowskie otrzymujące ten sam towar.

Zobowiązani do przekazywania informacji do systemu INTRASTAT

Obowiązek przekazywania informacji o dokonanych przywozach i wywozach towarów między Polską a innymi krajami Unii Europejskiej ciąży na tych przedsiębiorcach, którzy osiągnęli pewne ustalone na dany rok sprawozdawczy (kalendarzowy) i ogłoszone w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie badań statystycznych statystyki publicznej, wartości w ramach tych obrotów.

 

Wartości te to tzw. progi statystyczne. Progi statystyczne są ustalone odrębnie dla przywozu i odrębnie dla wywozu towarów. Są one publikowane z odpowiednim wyprzedzeniem tak, aby każdy podmiot mógł stwierdzić, czy i w jakim zakresie podlega obowiązkowi składania deklaracji INTRASTAT.

 

Pierwsza grupa progów to tzw. próg podstawowy (dawne progi asymilacji). Są to konkretne wartości rocznych obrotów towarowych określone odrębnie dla transakcji przywozowych i wywozowych. Osoba, której wartość przywozu lub wywozu w ramach Wspólnoty w danym roku przekroczy wartość ustaloną dla odpowiedniego progu podstawowego, będzie zobowiązana do przekazywania informacji o tych obrotach.

W sytuacji, gdy zostanie przekroczony próg podstawowy np. w przywozie, a nie zostanie jeszcze przekroczony próg podstawowy w wywozie, obowiązek dokonywania zgłoszenia INTRASTAT wystąpi wyłącznie w przywozie.

 

Kolejnymi progami statystycznymi, które są stosowane w Polsce, są tzw. progi szczegółowe. W tym przypadku określone są dwa progi - dla przywozu i wywozu. Wartość ustalona dla tych progów jest wyższa aniżeli wartość ustalona dla progu podstawowego. W praktyce osoby osiągające znaczne wartości obrotów towarowych z krajami UE będą zobowiązane do przekazywania bardziej szczegółowych informacji na temat realizowanych obrotów towarowych z ww. krajami, niż osoby, których obroty przekroczyły próg podstawowy, ale nie przekroczyły progu szczegółowego.

 

Należy zaznaczyć, iż te z osób, u których wartości przywozu lub wywozu towarów w ramach państw UE w 2008 roku nie przekroczyły progów podstawowych ustalonych na rok 2009, są zwolnione z obowiązku przekazywania informacji dla potrzeb systemu INTRASTAT do chwili przekroczenia progów w bieżącym roku sprawozdawczym.

 

Okres sprawozdawczy i formy przekazywania zgłoszeń INTRASTAT

Okresem sprawozdawczym jest miesiąc kalendarzowy, w którym towary fizycznie opuściły terytorium statystyczne państwa członkowskiego (wywóz) lub zostały wprowadzone na terytorium statystyczne państwa członkowskiego (przywóz).

 

Zgłoszenia INTRASTAT za dany okres sprawozdawczy należy dokonać nie później niż 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu sprawozdawczym. 

W przypadku, gdy 10 dzień przypada w niedzielę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin zgłoszenia INTRASTAT upływa pierwszego dnia roboczego następującego po takim dniu.

 

Możliwe jest również dokonanie częściowych zgłoszeń INTRASTAT pod warunkiem, że po zsumowaniu będą one obejmowały cały obrót towarowy za dany okres sprawozdawczy.

 

Wymieniony wyżej termin dokonywania zgłoszeń INTRASTAT musi być ściśle przestrzegany. Niewywiązywanie się z dotrzymania terminu naraża podmiot odpowiedzialny za dostarczanie informacji na sankcje karne.

 

Sposoby przekazywania zgłoszeń INSTRASTAT: 

- w formie elektronicznej (poprzez stronę www, na nośnikach magnetycznych: dyskietka, CD-ROM);

- w formie pisemnej na deklaracjach INTRASTAT.

Wykorzystywanie danych z systemu INTRASTAT

Należy zaznaczyć, że dane przekazywane do systemu INTRASTAT mają charakter poufny i mogą być wykorzystywane jedynie z poszanowaniem zasad dotyczących ochrony informacji. Podmiotami korzystającymi z analiz prowadzonych w ramach systemu są:

 

a) organy administracji państwowej 

Najważniejsze obliczenia makroekonomiczne, do których wykorzystuje się wyniki z systemu INTRASTAT, dotyczą statystyki rachunków narodowych i bilansu płatniczego. Ponadto zagregowane dane udostępniane w systemie INTRASTAT są wykorzystywane przez administracje rządowe, a przede wszystkim przez ministerstwa nadzorujące handel, finanse, gospodarkę oraz rolnictwo, jak również przez banki centralne jako pomoc przy opracowywaniu ogólnych strategii rozwoju handlu i przy kreowaniu inicjatyw w zakresie tworzenia nowych obszarów handlowych.

 

b) instytucje unijne i organizacje międzynarodowe 

Komisja Europejska jest także zainteresowana w pozyskiwaniu informacji z systemu INTRASTAT w celu stałego i aktualnego monitorowania Jednolitego Rynku Europejskiego. Inne organizacje międzynarodowe, takie jak: Organizacja Narodów Zjednoczonych, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy czy Światowa Organizacja Handlu też wykorzystują dane statystyczne z systemu INTRASTAT jako integralną część statystyk dotyczących globalnego handlu.

 

c) podmioty gospodarcze 

Mikroekonomiczny "świat handlu", rozumiany jako zawodowe stowarzyszenia firm i przedsiębiorstw, potrzebuje danych statystycznych z systemu INTRASTAT do prowadzenia badań rynkowych takich, jak np. analiza globalnej wymiany niektórych towarów oraz ich cen, a także jako źródeł informacji o konkurencji na rynkach zagranicznych lub konkurentach zagranicznych na rynku krajowym.

 

d) instytucje naukowe, ekonomiści, media 

Instytucje naukowe oraz ekonomiści wykorzystują dane z systemu INTRASTAT do wykonywania pogłębionych analiz w zakresie handlu międzynarodowego i do prowadzenia ogólnych badań ekonomicznych. Także media korzystają z systemu INTRASTAT do codziennego informowania opinii publicznej oraz specyficznych grup odbiorców o bieżącej sytuacji i rozwoju handlu z zagranicą.

PORADNIK DLA OSÓB ZOBOWIĄZANYCH DO DOKONYWANIA ZGŁOSZEŃ INTRASTAT

 pobierz (2 MB)