System przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu

    System przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu

    System przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu

    schemat  systemu

    Centralnym elementem krajowego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu jest Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF). Zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2014 r., poz. 455), zwanej dalej ustawą, GIIF - będący podsekretarzem stanu w Ministerstwie Finansów - jest powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw instytucji finansowych.
    W realizacji swoich zadań ustawowych GIIF jest wspomagany przez Departament Informacji Finansowej Ministerstwa Finansów, który pełni rolę polskiej jednostki analityki finansowej (PJAF).

    Jednostka analityki finansowej (zwana dalej „JAF") oznacza centralną, państwową agencję, odpowiedzialną za otrzymywanie (oraz, jeśli to dozwolone, wnioskowanie), analizę i przekazywanie odpowiednim organom ujawnionych informacji finansowych:
    i)   dotyczących podejrzanych dochodów i potencjalnego finansowania terroryzmu lub
    ii) wymaganych przez krajowe prawodawstwo lub przepisy,
    w celu zwalczania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu."
    Na podstawie art. 1 pkt f Konwencji Rady Europy z dnia 16 maja 2005 r. o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2008 r., Nr 165, poz. 1028)

    System przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu tworzą w Polsce:

    • GIIF,
    • instytucje obowiązane (m.in. instytucje kredytowe i finansowe, w tym banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, fundusze inwestycyjne, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeniowe w zakresie ubezpieczeń na życie, przedsiębiorstwa faktoringowe i leasingowe, instytucje płatnicze; zawody prawnicze – notariusze, adwokaci oraz radcowie prawni; biegli rewidenci i doradcy podatkowi; organizacje non-profit – fundacje, stowarzyszenia posiadające osobowość prawną i przyjmujące płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 15 000 EUR; pośrednicy w obrocie wartościami majątkowymi – domy aukcyjne, kantory, lombardy, komisy, pośrednicy w obrocie nieruchomościami; Poczta Polska S.A. i in. Pełne wyliczenie instytucji obowiązanych znajduje się w art. 2 pkt 1 ustawy).
    • jednostki współpracujące (organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz inne państwowe jednostki organizacyjne, a także Narodowy Bank Polski, Komisja Nadzoru Finansowego i Najwyższa Izba Kontroli – art. 2 pkt 8 ww. ustawy).

    Instytucje obowiązane oraz jednostki współpracujące zawiadamiają GIIF o podejrzanych transakcjach lub podejrzanej aktywności. Funkcjonująca w Ministerstwie Finansów PJAF weryfikuje zawarte w raportach podejrzenia prania pieniędzy i finansowania terroryzmu na bazie informacji pozyskiwanych od instytucji obowiązanych, jednostek współpracujących, a także zagranicznych jednostek analityki finansowej. W przypadku uzasadnianego podejrzenia prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu GIIF zawiadamia Prokuraturę, która we współpracy z organami ścigania podejmuje działania w celu postawienia aktu oskarżenia podejrzanym osobom.

    Prokuratura oraz organy ścigania informują każdorazowo GIIF o uzyskaniu informacji wskazujących na podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, wszczęciu i zakończeniu postępowania w sprawie o przestępstwo prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, przedstawieniu zarzutu popełnienia któregokolwiek z ww. przestępstw (również w przypadku gdy postępowanie zostało wszczęte na podstawie informacji z innych źródeł niż GIIF/PJAF).

    Uprawnione podmioty – przede wszystkim Prokuratura i organy ścigania – korzystają z posiadanych przez polską jednostkę analityki finansowej danych o transakcjach (uzyskując informacje na podstawie przekazanego pisemnego wniosku lub przesłane z inicjatywy GIIF).

    Ze względu na międzynarodowy wymiar przestępstw prania pieniędzy i finansowania terroryzmu PJAF wymienia informacje z zagranicznymi jednostkami analityki finansowej. Wymiana informacji jest realizowana na podstawie porozumień dwustronnych podpisanych przez GIIF ze swoimi zagranicznymi odpowiednikami oraz na podstawie Decyzji Rady UE 2000/632/WSiSW z dnia 17 października 2000 r. dotyczącej uzgodnień w sprawie współpracy pomiędzy jednostkami wywiadu finansowego Państw Członkowskich w odniesieniu do wymiany informacji (Dz. U. UE L 271 z 24.10.2000 r. str. 4).

    Efektywność systemu wspiera kontrola realizacji zadań wynikających z ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Kontrola ta polega przede wszystkim na sprawdzeniu, czy poszczególne instytucje obowiązane są odpowiednio przygotowane do walki z praniem pieniędzy. Sprawują ją: PJAF oraz inne podmioty nadzorujące działalność instytucji obowiązanych.

    Dodatkowo, w celu poprawy jakości systemu i tworzenia nowych rozwiązań, PJAF uczestniczy w pracach organizacji i instytucji międzynarodowych, działających w dziedzinie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (linki do stron organizacji otwierają się w nowych oknach, w innych serwisach):

     

     

    bip

    Informacje o publikacji dokumentu

     
    Data utworzenia: 13.09.2012 Data publikacji: 13.09.2012 13:01 Data ostatniej modyfikacji: 19.11.2015 08:17
    Autor: Departament Informacji Finansowej Osoba publikująca: Danuta Sawicka Osoba modyfikująca: Anna Grzechnik-Wołosiuk
    Rejestr zmian